ປີ​ນີ້ “ບຸນ​ຫໍ່​ເຂົ້າ​ປະ​ດັບ​ດິນ” ວັນ​ທີ 18 ສິງ​ຫາ ໜຶ່ງ​ບຸນ​ປະ​ເພ​ນີ​ທີ່​ເຊື່ອ​ວ່າ ​ແຈກ​ຍາຍຫໍ່​ເຂົ້າ​​ແລ້ວ​ຜູ້​ລ່ວງ​ລັບ​ຈະ​ມາ​ຮັບ​ເອົາ

ປີ​ນີ້ “ບຸນ​ຫໍ່​ເຂົ້າ​ປະ​ດັບ​ດິນ” ວັນ​ທີ 18 ສິງ​ຫາ ໜຶ່ງ​ບຸນ​ປະ​ເພ​ນີ​ທີ່​ເຊື່ອ​ວ່າ ​ແຈກ​ຍາຍຫໍ່​ເຂົ້າ​​ແລ້ວ​ຜູ້​ລ່ວງ​ລັບ​ຈະ​ມາ​ຮັບ​ເອົາ

17th August 2020 0 By Admin

ປະຫວັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນຕາມທີ່ບອກເລົ່າກັນມາ ເປັນບຸນທີ່ເຮັດຂຶ້ນເພື່ອອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນໄປຫາ ເຜດ ຫຼື ຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ.

.

ເຂົ້າປະດັບດິນໄດ້ແກ່ເຂົ້າ ແລະ ອາຫານຫວານຄາວ ພ້ອມໝາກພູ, ຢາສູບ, ທີ່ຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງກ້ວຍ ເອົາໄປໄວ້ຕາມເຫງົ້າຕົ້ນໄມ້ ແຂວນໄວ້ຕາມງ່າໄມ້ ຕາມບໍລິເວນຕ້າຍວັດ (ກຳແພງວັດ) ຫຼື ວາງໄວ້ຕາມພື້ນດິນ “ຫໍ່ເຂົ້ານ້ອຍ” ພ້ອມກັບເຊີນວິນຍານຂອງຍາດພີ່ນ້ອງ ເອົາພັດຕາຫານໄປຖະຫວາຍແດ່ພະສົງ, ສາມະເນນ ແລ້ວອຸທິດສ່ວນກຸສົນແກ່ຜູ້ຕາຍ ໂດຍຢາດນໍ້າ ອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປຫາ.

ມູນເຫດຂອງຄວາມເປັນມາ ຂອງເລື່ອງການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນີ້ ເກີດຈາກຄວາມເຊື່ອຕາມນິທານທຳມະບົດວ່າ: “ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພະເຈົ້າພິມພິສານໄດ້ຍັກຍອກເງິນວັດ ຂອງສົງຕ່າງໆ ໄປເປັນຂອງຕົນເອງ ໃນສະໄໝພະກັດສະປະ ພະພຸດທະເຈົ້າ ພວກອະດີດຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພະເຈົ້າພິມພິສານເຫຼົ່ານັ້ນ ຄັນຕາຍໄປແລ້ວໄດ້ໄປເກີດເປັນເຜດໃນນະຮົກຕະຫຼອດພຸດທະທັນດອນ. ເມື່ອພະເຈົ້າພິມພິສານຖະຫວາຍທານແດ່ ພະສະມະນະໂຄດົມພຸດທະເຈົ້າ ໃນພັດທະກັບນີ້ ລືມຢາດນໍ້າອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປໃຫ້ແກ່ພວກຍາດພີ່ນ້ອງເຫຼົ່ານັ້ນ.

ພໍຕົກກາງຄືນມາພວກເຜດຍາດພີ່ນ້ອງຂອງພະເຈົ້າພິມພິສານເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ມາສົ່ງສຽງຮ້ອງອັນໂຫຍຫວນ ແລະ ສະແດງຮູບຮ່າງອັນເປັນຕາຢ້ານໃຫ້ແກ່ພະເຈົ້າພິມພິສານ ໄດ້ຍິນ ແລະ ເຫັນ.

.

ພໍຮຸ່ງເຊົ້າມື້ໃໝ່ຂຶ້ນມາຈຶ່ງໄດ້ສະເດັດໄປຖາມພະພຸດທະເຈົ້າ ພະພຸດທະອົງຊົງເລົ່າເລື່ອງລາວ ທີ່ເປັນມູນເຫດໃຫ້ພະເຈົ້າພິມພິສານໄດ້ຊົງຊາບ. ພະເຈົ້າພິມພິສານຈຶ່ງໄດ້ເຮັດບຸນຖະຫວາຍທານອີກ ແລ້ວຈຶ່ງອຸທິດສ່ວນກຸສົນໄປໃຫ້ ພວກຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ຕາຍໄປແລ້ວໃຫ້ໄດ້ຮັບສ່ວນກຸສົນແລ້ວ ໄດ້ມາສະແດງຕົນໃຫ້ພະເຈົ້າພິມພິສານເຫັນ ແລະ ຊາບວ່າ ຄວາມທຸກທີ່ພວກເຂົາໄດ້ຮັບນັ້ນ ໄດ້ທຸເລົາເບົາບາງລົງແລ້ວ ເພາະການອຸທິດສ່ວນກຸສົນຂອງພະອົງ.

ດັ່ງນັ້ນ ອີງຕາມຄວາມເຊື່ອດັ່ງກ່າວ ຄົນລາວເຮົາຈຶ່ງຖືເອົາມູນເຫດນີ້ ເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນັບແຕ່ມື້ນັ້ນຕິດຕໍ່ກັນມາບໍ່ໄດ້ຂາດ ສືບທອດມາຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.

ວິທີການເຮັດບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນນັ້ນ ພໍຮອດມື້ແຮມ 13 ຄໍ່າເດືອນເກົ້າ ຊາວບ້ານຈະຫ້າງຫາກະກຽມອາຫານຫວານຄາວ ໄດ້ແກ່ ຊີ້ນ, ປາ, ເຜືອກ, ມັນ, ກ້ວຍ, ອ້ອຍ, ເຂົ້າຕົ້ມ, ເຂົ້າໜົມ, ນໍ້າອ້ອຍ, ນໍ້າຕານ, ໝາກໄມ້, ໝາກພູ ແລະອື່ນໆ ເພື່ອຈັດລ້ຽງກັນໃນຄອບຄົວ ແລະ ເຮັດບຸນຖວາຍພະພິກຂຸສົງ ສາມະເນນ ແຕ່ ສ່ວນສຳລັບອຸທິດ ໃຫ້ຍາດພີ່ນ້ອງທີ່ຕາຍໄປແລ້ວນັ້ນ ໃຊ້ຫໍ່ດ້ວຍໃບຕອງກ້ວຍ ຫຼື ຕອງຈິງ, ອາຫານຫວານຫໍ່ໜຶ່ງ, ອາຫານຄາວຫໍ່ໜຶ່ງ ແລະ ໝາກພູຫໍ່ໜຶ່ງ ຫຼື ບາງຄົນກໍເຮັດໃສ່ກະທົງກໍມີ ຫຼື ບາງຄົນກໍເອົາອາຫານຫວານຄາວໃສ່ໃນຫໍ່ດຽວກັນເລີຍກໍມີ ສິ່ງຂອງເຫຼົ່ານີ້. ຈະໜ້ອຍ ຫຼື ຫຼາຍ ນັ້ນກໍແລ້ວແຕ່ສັດທາ.

ພໍຮອດເຊົ້າຂອງມື້ແຮມ 14 ຄໍ່າ ເດືອນເກົ້າ ຕອນເຊົ້າມືດ ຄື ເວລາປະມານ 4-6 ໂມງ ປະຊາຊົນຈະນຳເອົາອາຫານທີ່ຫໍ່ໄວ້ມື້ຄືນນີ້ໄປວາງໄວ້ຕາມພື້ນດິນ ວາງແຈກໄວ້ຕາມບໍລິເວນວັດ, ຕົ້ນໂພ, ຕົ້ນໄມ້, ຕ້າຍວັດ ພ້ອມກັບຈູດທຽນ ແລະ ບອກກ່າວແກ່ເຜດຜີໃຫ້ມາຮັບເອົາສິ່ງຂອງ ແລະ ຜົນບຸນນັ້ນດ້ວຍ.

.

ບາງບ້ານ ຈະເອົາອາຫານທີ່ອຸທິດໃຫ້ແກ່ຜູ້ຕາຍຫຼັງເຮັດພິທີແລ້ວ ກໍຝັງໄວ້ໃນດິນກໍມີ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໄດ້ກິນອາຫານທີ່ເປັນຂອງເຫຼືອຂອງເຜດ ເພາະຢ້ານວ່າຈະກາຍເປັນເຜດໄປນຳ, ບາງບ້ານກໍມັກຈະເອົາຫໍ່ອາຫານຫຼັງພິທີນັ້ນໄປຜີຕາແຮກຢູ່ນາ ຫຼື ບາງຄັ້ງກໍຫວ່ານລົງນໍ້າບູຊາພະຍານາກ ແລະ ແມ່ນໍ້າຄົງຄາ.

ການວາງອາຫານໄວ້ຕາມພື້ນດິນ ຫຼື ຕາມບ່ອນຕ່າງໆ ເພື່ອຈະໃຫ້ພວກເຜດມາຮັບເອົາຂອງອຸທິດໃຫ້ໄດ້ງ່າຍໆ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີພິທີຫຍຸ້ງຍາກຫຍັງຫຼາຍ ສຳເລັດພິທີອຸທິດຜົນບຸນສົ່ງໄປໃຫ້ເຜດແລ້ວ ຊາວບ້ານກໍຈະນຳອາຫານທີ່ກຽມໄວ້ສ່ວນໜຶ່ງ ໄປຕັກບາດ ແລະ ຖະຫວາຍທານແດ່ພະສົງ, ສາມະເນນ ເຊິ່ງຈະມີການໄຫວ້ພະຮັບສິນ, ຖະຫວາຍທານ, ຟັງເທດ ສະຫຼອງ 1 ກັນ, ຄາລະວະ ແລະ ຮັບພອນ ຢາດນໍ້າອຸທິດສ່ວນບຸນກຸສົນໄປຍັງເຜດຜີ ຫຼື ຍາດຕິພີ່ນ້ອງທີ່ລ່ວງລັບໄປແລ້ວ ແລະ ແຜ່ເມດຕາໃຫ້ແດ່ສັບພະສັດທັງຫຼາຍທັງປວງ ກໍເປັນອັນສຳເລັດພິທີບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ.

ປະເດັນການນຳໃຊ້ວັດສະດຸທີ່ບໍ່ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມເພື່ອບັນຈຸອາຫານຕ່າງໆທີ່ຈະນຳໄປວາງຕາມບ່ອນຕ່າງໆໃນບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນັ້ນ, ໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາເລີ່ມເຫັນມີການນຳໃຊ້ວັດສະດຸທີ່ບໍ່ຍ່ອຍສະຫຼາຍ ແລະ ສ້າງຄວາມບໍ່ຈົບງາມຕໍ່ກັບສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມໂຕ.
ບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນ ກັບສິ່ງແວດລ້ອມ

ປະເດັນການນຳໃຊ້ວັດສະດຸທີ່ບໍ່ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມເພື່ອບັນຈຸອາຫານຕ່າງໆທີ່ຈະນຳໄປວາງຕາມບ່ອນຕ່າງໆໃນບຸນຫໍ່ເຂົ້າປະດັບດິນັ້ນ, ໃນຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາເລີ່ມເຫັນມີການນຳໃຊ້ວັດສະດຸທີ່ບໍ່ຍ່ອຍສະຫຼາຍ ແລະ ສ້າງຄວາມບໍ່ຈົບງາມຕໍ່ກັບສິ່ງແວດລ້ອມອ້ອມໂຕ.
ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ ວັດສະດຸທີ່ນຳໃຊ້ໃນການບັນຈຸຫໍ່ເຂົ້າ ຈະເປັນໃບຕອງກ້ວຍ ເຊິ່ງສາມາດຍ່ອຍສະຫຼາຍໄດ້ເອງຕາມທຳມະຊາດ ແຕ່ມີບາງຄົນທີ່ມັກຄວາມສະດວກສະບາຍ ອາດຈະດ້ວຍເຫດຜົນໃດກໍຕາມ ນຳເອົາຖົງປຼາສະຕິກ ຫຼື ກ່ອງໂຟມ ມາໃຊ້ແທນວັດສະດຸຈາກທຳມະຊາດ ເຊິ່ງຫຼັງຈາກທີ່ເອົາຫໍ່ເຂົ້າທີ່ວິວັດທະນາການໃໝ່ນີ້ໄປວາງຕາມສະຖານທີ່ຕ່າງໆ ກໍກາຍເປັນຂີ້ເຫຍື້ອ ສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມຕໍ່ໄປ.